Emaux de Longwy

Longwy ligt aan de Franse kant van het "bijna" drielandenpunt: België, Luxemburg en Frankrijk. Het stadje telt geen drie sterren, die een omweg de moeite waard maakt, of het moet zijn voor een museumbezoek uit belangstelling voor de schitterende collectie email.

Let wel: Longwy fabriceert nog heden ten dage de meest fraaie voorwerpen, u moet daar zeker kennis van nemen. En net als vroeger ook minder geslaagde objecten, waarbij je je onwillekeurig afvraagt: "Had er niet iets eerder gestopt moeten worden ? Was verder versieren wel zo verstandig ? Is veel en overvloedig wel altijd mooi ?". Maar de geslaagde kunstvoorwerpen zijn van een zo'n exotische schoonheid, dat ze hun mindere broeders en zusters royaal overschaduwen.
De fabricage van het Longwy aardewerk startte in 1798 met de overname van een oud karmelietenklooster, waar, tijdens het Empire van de kleine keizer met de maagklachten, een servies voor : "Les Maisons de la Légion d'Honneur" besteld en afgeleverd werd. Na het beleg van 1815 perfectioneerde J. A. Nothomb, samen met zijn bondgenote Christine Boch (een overal opduikende aardewerken naam) de kleipasta. Hun kleinkinderen, hyppolite en Henri-Ferdinand d'Huart reageerden briljant op de overweldigende belangstelling voor het keramiek uit het Verre Oosten. Ze voegden de Cloisonné techniek toe aan hun sierobjecten en schoten tot de dag van vandaag midden in de roos.

De kunst van het emailleren, d.w.z. het aanbrengen van gesmolten glas op een metalen ondergrond, was al in het eerste millenium bekend. Er waren twee toepassingen in gebruik : het "émail champlevé" en het "émail cloisonné". Bij het "champlevé" werden er holten in het metaal geslagen, die opgevuld werden met email. Bij het "cloisonné" werden er, door middel van metalen draden vakken gevormd die de begrenzing, de hekken, waren voor de glaspasta, die later gesmolten werd. De laatste methode werd door de gebroeders d'Huart uiterst geschikt bevonden om toe te passen op hun keramiek. De draden van metaal werden vervangen door klei en zwart gemaakt. Het zwarte kader hield het schitterende email in bedwang en versterkte optimaal de fantastische kleur.

Art Deco tazza, Pomone Bon Marché, 1925

Om bijvoorbeeld het prachtige blauw te krijgen, gebruikte men koperoxyde, voor het purper goud en voor het groen chroomoxyde. Het omcirkelen van deze heldere tinten met zwart bleek een gouden greep die de fabriek een aanzienlijk aantal onderscheidingen bracht van diverse wereldtentoonstellingen.

"Boule Koloniale", M.P. Chevallier, 1925

Het is een zeer bewerkelijk en kostbare werkwijze, die resulteerde in kostelijke objecten, die nog altijd in de hele wereld een opmerkelijke belangstelling genieten. Menig gerespecteerd kunstenaar werkte in Longwy, zoals Maurice Paul Chevallier (vanaf 1925) van de beromde "Boule Coloniale". Chevallier's neefje werkte overigens bij Boch Frères in La Louvière onder Charles Catteau. Hierdoor wordt de overeenkomst in sommige ontwerpen van Longwy en Boch Frères Keramis duidelijk. De artiesten wisselden zo nu een dan van baan en schoven een paar kilometer naar het noorden (naar La Louvière) of naar het zuiden (naar Longwy).

Longwy kende verschillende stromingen. Men doorkruiste Japan en Perzië, Egypte en Iznik, om via het Art Nouveau, waar men de appelbloesem verving door irissen, terecht te komen in het gestillerde Art Deco tijdperk. En binnen al die stijlen creëerde men het zeer gewilde collectors item, waar wij zo naarstig naar op zoek zijn.

Overigens is een bezoek aan het museum van Longwy zeer de moeite waard, waar u de mooiste stukken van de ateliers van Longwy kunt bezichtigen. Mocht u tijd over hebben, kunnen wij u aanraden om te gaan dineren in de "Auberge des 3 Canards" (69 Route de Lorraine, Cosnes et Romain), waar meesterkok Pierre Cochart en zijn vrouw Nelly u met open armen zullen ontvangen (wel reserveren). De naam verraadt al hun specialiteit, maar naast hun gastvrijheid en uitmuntende gastronomische kwaliteiten, zijn ze ook vervende verzamelaars van keramiek, getuige hun collectie van 1500 diverse Longwy borden.